عباس قديانى
126
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
است ، اما وى خود را به يزيد بن معاويه و نيز يزيد بن انسيه خارجى منسوب مىداند ، كه از مروّجان طريقت يزيدى بودند . از ديگر مروجان و شيوخ اين طريقت حسن بن عد بن مسافر اموى ( مرگ 557 ه . ق . ) مىباشد كه نام ديگر اين فرقه ( عدويه ) نيز از اوست . يزيديان مانند ديگر طرايق ، داراى شيوخ و مقامات معنوى مىباشند . در سال 1506 پيروان اين طريقت بر ضد مؤسس دولت صفوى قيام كردند . رهبرى آنان را شيرصارم بر عهده داشت . اسماعيل با سپاهى عظيم به اتفاق سردار معروف خود بايرام بيگ قهرمانى ، عازم « سولوك » اقامتگاه وى شد و شكست سختى به صارم داد و اين اعتراض را در نطفه خفه نمود . اكونوم در دوره سلوكيان امور مالى هر ساتراپ توسط مأمورى كه اكونوم خوانده مىشد و مستقيما زير نظر شاه بود اداره مىشد . اگوم دوم ملقب به شمشير رحمت در حدود 1595 ق . م . بر كتيبهاى خود را پادشاه كاسيان ، اكديان ، و پادشاه كشور پهناور بابل و كوتيان و . . . مىخواند گرچه اين ادعا كمى گزافهگويانه است با اين همه مىتواند نمودار قدرت كاسيان در آن زمان باشد . بدين ترتيب اگوم دوم سلسله شاهان كاسى بابل را به وجود آورد كه تا قرن 12 ق . م . دوام يافت . كاسيان مردمى صنعتگر بودند . برخى از آثار هنرى آنان در لرستان و سيلك به دست آمده است . محققان برآنند كه بسيارى از اشكال هنرى ، فنون و اساطير توسط كاسيان از ايران به بابل برده شده است . الاستبصار از كتب مهم شيعه اثنى عشرى در 4 جلد تأليف شيخ طوسى . الب ارسلان بعد از مرگ طغرل سلطنت به برادرزادهاش الب ارسلان رسيد . اين پادشاه عميد الملك كندرى را كه از نويسندگان معتبر آن دوره بود به وزارت خود انتخاب كرد . اما اين وزير پس از چندى به تحريك خواجه نظام الملك به قتل رسيد و مقام وى به امر سلطان به خواجه داده شد . تمام دوران سلطنت اين پادشاه به جنگ با عيسويان و بسط نفوذ اسلام و ارمنستان و نقاط ديگر عيسوى مصروف شده است . به اين معنى كه در همان ابتداى كار با سپاهى عظيم به ارمنستان رفت و غالب بلاد آن سرزمين از قبيل قيصاريه و سيواس را تحت تصرف خود درآورد . امپراتور روم ارمانيوس ديو جانس چون از فتوحات الب ارسلان آگاهى يافت با عده كثيرى در اوايل سال 464 به جنگ وى آمد و در محل ملازگرد از الب ارسلان شكست سختى خورد و خود او نيز دستگير شد . پس از اين فتح كليهء نقاط ارمنستان جزء قلمرو سلطنتى سلاجقه درآمد . سپاهيان سلجوقى كه هميشه عادت به ييلاق و قشلاق داشتند و زندگى در دشتهاى وسيع را به نقاط كوهستانى ترجيح مىدادند . آسياى صغير را براى اقامت انتخاب كرده و سلسلهء جداگانه سلاجقهء آسياى صغير را تأسيس نمودند . الب ارسلان كشور خويش را در مدت نه سال و نيم سلطنت ، در اثر كفايت خود و تدبير وزيرش خواجه نظام الملك ، از طرفى به كنار سيحون و از طرف ديگر به ساحل درياى مديترانه رسانيد . در 465 كه براى سركوبى